„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი (შემდეგში: კანონი) ფიზიკურ პირებს შესაძლებლობას ანიჭებს, სათანადო სამართლებრივი საფუძვლის არსებობისას მოითხოვონ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ და მათ მიერ თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარება.

წინამდებარე სტატია მიზნად ისახავს, პასუხი გასცეს თვითნებურად დაკავებული მიწის „დაკანონებასთან“ დაკავშირებით საზოგადოებაში არსებულ ყველაზე აქტუალურ კითხვებს.

რას ნიშნავს თვითნებურად დაკავებული მიწა?

„თვითნებურად დაკავებული მიწა“ არის კანონის ამოქმედებამდე (2007 წლის 27 ივლისამდე)

• ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული საცხოვრებელი სახლი ან აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა, აგრეთვე
• დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე).

ამრიგად, კონკრეტული მიწის ნაკვეთის „თვითნებურად დაკავებულ მიწად“ კვალიფიკაციისთვის, თვითნებურად დაკავების (ფაქტობრივად ფლობის) ფაქტთან ერთად – რაც ასევე უნდა დგინდებოდეს კონკრეტული მტკიცებულებებისა და გარემოებების საფუძველზე (მაგალითად, ორთოფოტოებით, რომლებზეც ჩანს, რომ მიწა ათვისებულია, ნაკვეთის შემოღობვით, მასზე მრავალწლიანი ნარგავების, ხეხილის გაშენებით, ა.შ.) – აუცილებელია ერთ-ერთი შემდეგი წინაპირობის დაკმაყოფილება:

• ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე კაპიტალური შენობის (განმარტება იხ. ქვემოთ) არსებობა ან
• მის მომიჯნავედ დაინტერესებული პირის საკუთრებაში/მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული ნაკვეთის მდებარეობა.

ამასთან, დადგენილი სასამართლო პრაქტიკით, „თვითნებურად დაკავების ფაქტი უნდა იყოს განგრძობადი ხასიათის და უწყვეტი“, რაც იმას გულისხმობს, რომ მიწის ნაკვეთის ფლობა უნდა გრძელდებოდეს უფლებამოსილი ორგანოსთვის მიწის დაკანონების მოთხოვნით მიმართვამდე.¹

ნიშანდობლივია, რომ საკანონმდებლო ცვლილება განიცადა თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დეფინიციამ, კერძოდ, კანონში 2019 წლის 11 დეკემბერს (ამოქმედდა 2020 წლის 1 იანვრიდან) განხორციელებული ცვლილებების შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებული, ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ფართობი არ უნდა აღემატებოდეს ბარში 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს.

„თვითნებურად დაკავებულ მიწად“ არ მიიჩნევა ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში აღრიცხული, 2004 წლის 4 ოქტომბრამდე თვითნებურად დაკავებული მიწა.

რას ნიშნავს შენობა?

კანონის მიზნებისთვის, „შენობა“ არის სამშენებლო მასალებისა და ნაკეთობებისგან შექმნილი კონსტრუქციული სისტემა, რომელიც გრუნტთან უძრავად არის დაკავშირებული, ქმნის გადახურულ სივრცეს და შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით (მათ შორის, ხის კონსტრუქციით), გარდა „დროებითი შენობისა“.

„დროებითი შენობა“, თავის მხრივ, ნიშნავს დროებითი ხასიათის კონსტრუქციას, ე.ი. ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილ, ასაწყობ-დასაშლელ ან/და მობილურ სისტემას, რომელიც მიწასთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და რომელსაც არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები.

ითვალისწინებს თუ არა კანონი საკუთრების უფლების აღიარების გამომრიცხავ (დამაბრკოლებელ) გარემოებებს?

კანონი განსაზღვრავს იმ სასოფლო და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კატეგორიების ჩამონათვალს, რომლებიც ზემოაღნიშნული კრიტერიუმების დაკმაყოფილების მიუხედავად არ ექვემდებარება საკუთრების უფლების აღიარებას, მათ შორის: წყლისა და ტყის სახელმწიფო ფონდების მიწები (გარდა გამონაკლისი შემთხვევებისა), საერთო სარგებლობისთვის განკუთვნილი სივრცე, ისტორიის/კულტურის ძეგლები, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ობიექტებით ან საზოგადოებრივი ინფრასტრუქტურის ობიექტებით² დაკავებული მიწის ნაკვეთი და სხვა (დაწვრილებით იხ. კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტი).

გარდა ამისა, საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს მოთხოვნის შესაბამისობა სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების პირობებთან.

რომელი ადმინისტრაციული ორგანოა უფლებამოსილი თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე?

თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონებაზე უფლებამოსილი ორგანოა შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია (შემდეგში: კომისია).

ამასთან, 2026 წლის 1 იანვრამდე „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით³ განსაზღვრულ კონკრეტულ არეალებში მდებარე მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარებას უზრუნველყოფს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (შემდეგში: სააგენტო).

2026 წლის 1 იანვრიდან 2027 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში საქართველოს მუნიციპალიტეტებში (გარდა თვითმმართველი ქალაქებისა) თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებას სპორადული რეგისტრაციის ფარგლებში უზრუნველყოფს მხოლოდ სააგენტო. შესაბამისად, აღნიშნულ პერიოდში მუნიციპალიტეტებს (კომისიებს) შეუჩერდებათ უფლებამოსილება, აღიარონ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლება.

სააგენტოს მიერ სპორადული რეგისტრაციის ფარგლებში საკუთრების უფლების აღიარება განხორციელდება იმავე წესით, რომელიც დადგენილია სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიული არეალებისთვის.

ვის შეუძლია მოითხოვოს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება?

„დაინტერესებული პირის“ დეფინიციიდან გამომდინარე, მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნა შეუძლია როგორც იმ ფიზიკურ პირს, რომელმაც თვითნებურად დაიკავა სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთი, ასევე მის სავარაუდო მემკვიდრეს ან უფლებამონაცვლეს.⁴ ამ ორ უკანასკნელ შემთხვევაში განცხადებას თან უნდა ერთვოდეს სავარაუდო მემკვიდრეობის ან უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტები.

რა ფორმით ხდება თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის წარდგენა?

თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონების მოთხოვნა დაინტერესებული პირის მიერ კომისიას წარედგინება წერილობითი ფორმით (განცხადების სახით). მოთხოვნაში მითითებული გარემოებების დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა განცხადებას უნდა დაურთოს:

ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი (ე.ი. სასამართლოს აქტი, ორთოფოტოები, აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი (ნაკვეთით სარგებლობის ფაქტის დასადასტურებლად) ან/და სხვა დოკუმენტი, მაგალითად, ექსპერტის დასკვნა, რითაც დგინდება მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ნაგებობის სტატუსი (შენობის შესაბამისობა კანონის მოთხოვნებთან), ხანდაზმულობა (ასაკი), ნაკვეთის შემომსაზღვრელი ღობის ხანდაზმულობა, ა.შ.) ან/და მოწმის (მაგალითად, მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის) ნოტარიულად დამოწმებული ჩვენება (განცხადება, ახსნა-განმარტება);

ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი;

გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად (კერძოდ, მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობა/მისამართი, დანიშნულება (სასოფლო-სამეურნეო, არასასოფლო-სამეურნეო), სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემთხვევაში აგრეთვე მიწის ნაკვეთის ხარისხობრივი (კარგი და მწირი) მონაცემები), ხოლო თუ პირი სოციალურად დაუცველი ოჯახების ბაზაშია რეგისტრირებული და მისი სარეიტინგო ქულა 100 000-ზე ნაკლებია (რაც საფასურის გადახდისაგან გათავისუფლების საფუძველს წარმოადგენს) აგრეთვე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული და აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი;

დ) დაინტერესებული პირის/მისი წარმომადგენლის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები (წარმომადგენლობის არსებობისას ასევე წარმომადგენლის უფლებამოსილების მიმნიჭებელი დოკუმენტი);

ე) საჯარო რეესტრში არსებული უახლესი ინფორმაცია საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შესახებ (მათ შორის, რეგისტრირებულია თუ არა მასზე უფლება, მიმდინარეობს თუ არა მის მიმართ სარეგისტრაციო ან ადმინისტრაციული წარმოება).⁵

თუ საქმის მასალებით უტყუარად არ დგინდება, რომ მიწის ნაკვეთზე შენობა განთავსებულია კანონის ამოქმედებამდე (2007 წლის 27 ივლისი), კომისია (სააგენტო) უფლებამოსილია პირს დამატებით მოსთხოვოს ექსპერტიზის დასკვნის წარმოდგენა, რომელიც დაადასტურებს, რომ ასაღიარებელ ნაკვეთზე შენობა 2007 წლის 20 სექტემბრამდე (კანონის პირველი–მე-6 და მე-8 მუხლების ამოქმედებამდე) არსებობდა. აქედან გამომდინარე, მაშინაც კი, როდესაც შეუძლებელია უტყუარად იმის მტკიცება (ე.ი. წარდგენილი დოკუმენტებით მხოლოდ ნაწილობრივ დასტურდება), რომ უფლებაასაღიარებელ ნაკვეთზე შენობა კანონის ამოქმედებამდე იყო განთავსებული, საკუთრების უფლების აღიარება მაინც დასაშვებია, თუ ექსპერტის დასკვნით სარწმუნოდ დგინდება 2007 წლის 20 სექტემბრამდე მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის არსებობის ფაქტი.

რა შეღავათებია გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში თვითნებურად დაკავებული მიწის დაკანონებისათვის?

საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2019 წლის 31 დეკემბრის №487 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 37​⁵ მუხლის მე-4 პუნქტის მე-2 წინადადების თანახმად, სააგენტო უფლებამოსილია საკუთრების უფლება აღიაროს ასევე თვითნებურად დაკავებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სათიბი, სახნავი (მრავალწლიანი ნარგავებით დაკავებული, საბაღე, საბოსტნე) ან საკარმიდამო კატეგორიის მიწის ნაკვეთებზე იმ შემთხვევაშიც, თუ მათზე განთავსებული არ არის შენობა-ნაგებობა ან ისინი არ წარმოადგენენ დაინტერესებული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებს.

ისიც საგულისხმოა, რომ „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში 2026 წლის 1 იანვრამდე მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება ხდება უსასყიდლოდ (საფასურის გადახდის გარეშე).⁶

რა ვადაში განიხილება განცხადება თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონების შესახებ?

კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევების გარდა, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების აღიარების მოთხოვნით განცხადებას კომისია განიხილავს მისი მიღებიდან 2 თვის ვადაში (რაც დამატებით შეიძლება გაიზარდოს არაუმეტეს 6 თვით, თუ საქმის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად 2-თვიანი ვადა ობიექტურად საკმარისი არაა). ნიშანდობლივია, რომ მითითებულ ვადაში კომისიის მიერ საკუთრების უფლების აღიარების ან აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მიუღებლობა ითვლება მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმად, რაც შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში, კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

შეუძლია თუ არა დაინტერესებულ პირს განცხადების განხილვაში მონაწილეობის მიღება?

კომისიის სხდომები საჯაროა. დაინტერესებულ პირს უფლება აქვს, დაესწროს სხდომებს და გამოთქვას საკუთარი პოზიცია და მოსაზრებები განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით. კომისია ვალდებულია, დაინტერესებულ პირს 7 დღით ადრე, წერილობითი ფორმით აცნობოს მომავალი სხდომის ჩატარების ადგილი, დრო, დღის წესრიგი და უზრუნველყოს მის მიერ საკითხის განხილვაში (ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში) მონაწილეობის უფლების ჯეროვნად რეალიზება.

აქვს თუ არა კომისიას საკუთარი გადაწყვეტილების დასაბუთების ვალდებულება?

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის (შემდეგში: სზაკ) თანახმად, კომისიამ, როგორც ადმინისტრაციულმა ორგანომ, გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებისა და წარდგენილი დოკუმენტაციის სრულყოფილი და ყოველმხრივი შესწავლა-გამოკვლევისა და სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე (მათ შორის, საჭიროების შემთხვევაში, საქმის გარემოებების ადგილზე შესწავლის გზით, ექსპერტის/სპეციალისტის მოწვევით, ა.შ.). მხოლოდ იმაზე მითითება (რაც პრაქტიკაში ხშირად ხდება), რომ ორთოფოტოს მიხედვით არ დასტურდება განმცხადებლის მიერ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის დაკავების ფაქტი, საკმარისი არაა.

კომისიის გადაწყვეტილება უნდა შეიცავდეს საფუძვლიან დასაბუთებას იმის შესახებ, თუ რა გარემოებებს დაეყრდნო კომისია დასკვნის გაკეთებისას და რა საფუძვლით იქნა უარყოფილი დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები. უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შეუსაბამობა „თვითნებურად დაკავებულ მიწის“ საკანონმდებლო დეფინიციასთან კომისიის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს!

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ „კომისიას შეუძლია არა მხოლოდ სრულად დააკმაყოფილოს წარდგენილი განცხადება ან სრულად უარი თქვას მის დაკმაყოფილებაზე, არამედ განმცხადებლის მოთხოვნა დააკმაყოფილოს ნაწილობრივ, მიწის ნაკვეთის მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომელთან მიმართებითაც დასტურდება საკუთრების უფლების აღიარების ნორმატიული წინაპირობების არსებობა. შესაბამისად, თუკი კომისია [განმცხადებლის] მოთხოვნას ნაწილობრივ საფუძვლიანად მიიჩნევ[ს], ამ ნაწილში უნდა [აღიაროს] მისი საკუთრების უფლება.“⁷

რა ხდება კომისიის მიერ საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემდეგ?

თვითნებურად დაკავებული მიწის დაკანონების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ კომისია დაინტერესებულ პირს გადასცემს საკუთრების უფლების მოწმობასა და დამოწმებულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზს, რომელთა საფუძველზე პირს შეუძლია უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში (საჯარო რეესტრში) მიწის ნაკვეთის თავის საკუთრებაში აღრიცხვა.

სად საჩივრდება კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები?

გამომდინარე იქიდან, რომ კომისია, სზაკ-ის მიზნებისათვის, წარმოადგენს კოლეგიურ ადმინისტრაციულ ორგანოს, მისი გადაწყვეტილება (რომელიც არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი) გასაჩივრებას ექვემდებარება სასამართლოში, კანონმდებლობით დადგენილი წესით (კანონით გასაჩივრებისათვის დადგენილია ერთთვიანი ვადა).

მოთხოვნის უარყოფის შემთხვევაში დასაშვებია თუ არა კომისიისათვის ხელმეორედ მიმართვა?

კომისიის მიერ დაინტერესებული პირის განცხადების განუხილველად დატოვების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შემთხვევაში ხელახალი განცხადება იმავე საკითხთან დაკავშირებით (ე.ი. იმავე ქონებაზე უფლების აღიარების მოთხოვნით) შეიძლება წარდგენილ იქნეს მხოლოდ მაშინ, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო კომისიის უარყოფით გადაწყვეტილებას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ ან თუ არსებობს შესაბამისი ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი.

რას შეადგენს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური?

ზოგადი წესის თანახმად, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონების საფასური ფიზიკური პირისათვის შეადგენს: სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის 1 ჰექტარზე – საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის 10-მაგ ოდენობას, ხოლო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის 1 კვადრატულ მეტრზე – იმავე განაკვეთის 20-მაგ ოდენობას, თუმცა არაუმეტეს მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე მოქმედი ნორმატიული ფასისა.

ამასთანავე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის შესაბამის ზონებში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე (მის ყოველ კვადრატულ მეტრზე) საკუთრების უფლების აღიარების საფასური განისაზღვრება მიწის ნორმატიული ფასით.⁸

ნიშანდობლივია, რომ სოციალურად დაუცველი ოჯახების ბაზაში რეგისტრირებულ პირს, რომლის სარეიტინგო ქულა 100 000-ზე ნაკლებია, თვითნებურად დაკავებული მიწა საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაეცემა.

2027 წლის 1 იანვრამდე საქართველოს მუნიციპალიტეტებში (გარდა თვითმმართველი ქალაქებისა) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე სპორადული რეგისტრაციის ფარგლებში საკუთრების უფლების აღიარების საფასურია − 3 თვის ვადაში − 600 ლარი.

შეუძლია თუ არა კერძო სამართლის იურიდიულ პირს (კომპანიას, ორგანიზაციას) თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნა?

2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიულმა პირებმა დაკარგეს თვითნებურად დაკავებულ ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის უფლება. ე.ი. ისინი ვეღარ სარგებლობენ კანონით დადგენილი პრივატიზების საშეღავათო რეჟიმით. მითითებული პირების მიერ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე საკუთრების მოპოვება შესაძლებელია სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის ზოგადი წესების შესაბამისად.

მიწის დაკანონებასთან დაკავშირებით კვალიფიციური იურიდიული კონსულტაციისა და მომსახურების მისაღებად დაგვირეკეთ დღესვე ან შეავსეთ ჩვენი საკონტაქტო ფორმა.

---

1. იხ. მაგ. სუსგ საქმეზე №ბს-343(კ-24), 27 ნოემბერი, 2024 წელი. ↩︎
2. იგულისხმება სატრანსპორტო და მიწისქვეშა კომუნიკაციები, წყალმომარაგება, კანალიზაცია, კავშირგაბმულობა და ელექტროგაყვანილობა. ↩︎
3. იხ. სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიული არეალების განსაზღვრის შესახებ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის №798 ბრძანება. ↩︎
4. უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნულ ტერმინში („უფლებამონაცვლე“) იგულისხმება „ოჯახის წევრი ან პირთან მჭიდროდ დაკავშირებული სხვა ის პირი, რომელიც ფაქტობრივად ამ პირთან ერთად ფლობდა და იყენებდა უფლებაასაღიარებელ მიწის ნაკვეთს, მათ შორის, ოჯახის წევრი, თანამესაკუთრე“. უფლებამონაცვლე ვერ იქნება მყიდველი, რადგან მიწის დაკანონების მოთხოვნის უფლება არაგანკარგვადი ხასიათისაა. იხ. მაგ. სუსგ საქმეზე №ბს-343(კ-24), 27 ნოემბერი, 2024 წელი. საწინააღმდეგო პოზიცია არის დაფიქსირებული უზენაესი სასამართლოს უახლეს განჩინებებში, რაც დადგენილი პრაქტიკის შეცვლაზე მიუთითებს (იხ. სუსგ საქმეებზე №ბს-736(კ-24), 10 მარტი, 2025 წელი; №ბს-710(კ-24), 18 თებერვალი, 2025 წელი). ↩︎
5. ვრცლად იმ დოკუმენტაციის შესახებ, რომელიც განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დასადასტურებლად იხ. საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტი. ↩︎
6. იხ. საქართველოს მთავრობის 2024 წლის 21 ოქტომბრის დადგენილება №357. ↩︎
7. იხ. სუსგ საქმეზე №ბს-1088(კ-22), 24 თებერვალი, 2022 წელი. ↩︎
8. შესაბამის ნორმატიულ აქტებს შეგიძლიათ გაეცნოთ აქ: https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1445054?publication=2; https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/3228588?publication=0. ↩︎

© 2026 Nexus LLC

იურიდიული კომპანია ნექსუსი

თქვენთვის საინტერესო სხვა სამართლებრივი საკითხების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად გთხოვთ, ეწვიოთ ჩვენს Facebook გვერდს მისამართზე https://www.facebook.com/Nexuslawgroupllc/